Book Reviews

Review: Η κλάρα στο μισοσκόταδο απο τον Χοσέ Κάρλος Σομόθα.

15857886_391490297851320_1615680276_o

Δεν συμβαίνει συχνά να διαβάζω ένα βιβλίο μέχρι το τέλος του και να μην έχω κάτι αρνητικό να του προσάψω. Και όμως..με την Κλάρα στο μισοσκόταδο δηλώνω καταγοητευμένη, ικανοποιημένη και ευγνώμων που κυκλοφορούν τέτοια βιβλία. Το 2016 δεν ήταν μια πολύ καλή αναγνωστική χρονιά, μάλλον μέτρια θα την χαρακτήριζα, θέλω να πιστεύω πως με αυτό το βιβλίο μπήκε πολύ δυναμικά το 2017.

Ας μιλήσουμε λίγο για την υπόθεση.

Αμστερνταμ 2006. Η λεγόμενη υπερδραματική τέχνη, η οποία συνίσταται στη χρήση ανθρώπινων μοντέλων ως καμβάδων, βρίσκεται στο απόγειο της παντοδυναμίας της σε διεθνές επίπεδο, κάνοντας τις πιο προωθημένες μορφές καλλιτεχνικής έκφρασης να φαντάζουν ξεπερασμένες, και η πιο φιλόδοξη έκθεση του πιο μυστηριώδους εκπροσώπου της, του Ολλανδού Μπρούνο Βαν Τυς, είναι στα σκαριά. Και ξαφνικά ένα νεαρό μοντέλο, ένα δεκατετράχρονο κορίτσι που ήταν ο «ανθρώπινος καμβάς» στο έργο «Ξεπαρθένεμα», στη Βιέννη, πέφτει θύμα φρικτής δολοφονίας. Η κινητοποίηση της αστυνομίας και του αυστριακού Υπουργείου Εσωτερικών σκοντάφτει στις πιέσεις του πανίσχυρου Ιδρύματος Βαν Τυς να μη γνωστοποιηθεί το έγκλημα στο κοινό, αφού η είδηση θα προξενούσε πανικό στα μοντέλα και δυσπιστία στους αγοραστές υπερδραματικής ζωγραφικής. Στο μεταξύ, η Κλάρα Ρέγιες, που εργάζεται ως καμβάς σε γκαλερί της Μαδρίτης, δέχεται επίσκεψη από δύο άντρες που της προτείνουν να συμμετάσχει στο πιο «σκληρό και ριψοκίνδυνο» έργο που έχει φανταστεί.

Την Κλάρα στο μισοσκόταδο θα την βρείτε στο ράφι με τα αστυνομικά αν και είναι κάτι πολύ παραπάνω από αυτό. Επιφανειακά μόνο ταιριάζει στην αστυνομική λογοτεχνία· όταν έχεις μπει για τα καλά μέσα στην ιστορία βλέπεις ξεκάθαρα να σχηματίζονται μπροστά σου ερωτήματα και εικόνες που ξεφεύγουν από το είδος αυτό.

Κατά την διάρκεια των σπουδών μου στην Γραφιστική οι καθηγητές μας πήγαιναν συχνά σε εκθέσεις. Λόγο της φύσεως της Γραφιστικής είχαν την τάση να προτιμούν εκθέσεις μοντέρνας τέχνης. Συχνά πυκνά φεύγαμε μπερδεμένοι -είναι αυτή τέχνη; – ερωτούσαμε.  Το βιβλίο του Σομόθα κάνει την ίδια ερώτηση. Αλλά δεν μένει εκεί, πάει και παρά πέρα. Εάν αυτό είναι τέχνη, ποια είναι τα όρια της;

Ο Σομόθα προσπαθεί να μας δείξει τις απαντήσεις του με τον πιο σωστά περιγραφικό τρόπο και τα καταφέρνει εξαίσια. Μέσα από τους διάφορους χαρακτήρες του βιβλίου βλέπουμε πως αντιλαμβάνονται την τέχνη όσοι την περιτριγυρίζουν, όσοι την καταλαβαίνουν και στο τέλος πως σκέφτονται αυτοί που την δημιουργούν/παράγουν.

Η τέχνη είναι χρήμα, λέει ο Σομόθα. Έχει δίκιο. Νομίζω μέσα από αυτή την ιστορία ο συγγραφέας ήθελε να καταγγείλει την εμποροποίηση της τέχνης και την εξύμνηση της μετριότητας. Οι ζωγράφοι στο βιβλίο του Σομόθα δεν είναι πραγματικοί ζωγράφοι, δεν χρειάζεται να είναι ταλαντούχοι.. Αυτό που κάνουν είναι να χρησιμοποιούν μερικά νεανικά σώματα σε διάφορες θέσεις, ή να τους βάζουν να κάνουν διάφορες κινήσεις.

Η τέχνη χρειάζεται νέο αίμα, αίμα έτοιμο για πλάσιμο/ εκμετάλλευση. Άλλη μια πολύ ωραία καταγγελία του Σομόθα. Σκέψου, κάθε φορά που η τηλεόραση δείχνει κάποιον γερασμένο σταρ ακούς τους φίλους/συγγενείς να λένε κουνώντας το κεφάλι θλιμμένοι «πάει γέρασε και αυτός» ή «μα, πως άφησε τον εαυτό του έτσι». Ενώ φυσικά εκείνοι που κάνουν τα σχόλια αυτά είναι σε πολύ χειρότερη φόρμα. Η αλήθεια είναι ότι η τέχνη αγαπάει τους νεαρούς «καμβάδες». Όσο πιο νέος, τόσο καλύτερα.

Η ιστορία του Σομόθα είναι γεμάτη από αλληγορίες. Από καταγγελίες κατά αυτών που βλέπουν την τέχνη είτε σαν χρήμα είτε σαν θρησκεία. Οι μεν μεταμορφώνουν τα πάντα σε λεφτά έτσι ώστε να βλέπουν τους ανθρώπους σαν αντικείμενα και οι δε έχουν την τάση να θεοποιούν ότι τους πλασάρεται σαν καινούργιο.

Το αγάπησα αυτό το βιβλίο. Υπέροχη γραφή. Το μυστήριο ήταν δυνατό από την αρχή έως το τέλος. Οι χαρακτήρες ήταν ολοκληρωμένοι. Δεν θα έκοβα ούτε μια λέξη από το βιβλίο, ήταν τόσο ωραία η εμπειρία μου που αγόρασα και άλλου δυο δικά του.

Ουφ, πραγματικά δεν είμαι ο κατάλληλος άνθρωπος να κρίνει ή να μιλήσει απλά για αυτό το βιβλίο. Οι λέξεις με απογοητεύουν! Αλλά θα σας πω αυτό: διαβάστε το!

Advertisements

10 thoughts on “Review: Η κλάρα στο μισοσκόταδο απο τον Χοσέ Κάρλος Σομόθα.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s